تبلیغات
تخت جمشید - کاخ هدیش

کاخ هدیش

5 فروردین 92 11:10 ب.ظنویسنده : صادق افشار

 

كاخ اختصاصی خشایار شاه (معروف به هدیش) در شرق «كاخ ه» آثار كاخ با شكوهی دیده می شود كه به گواهی كتیبه هایش به فرمان خشایار شا ساخته شده است. وی در یك كتیبه این بنا را «هدیش» خوانده ولی در نبشته‌ای دیگر، انرا تچر نامیده است. بنابراین اطلاق نام «هدیش» بر این بنا چندان درست نیست.
زیرا آشكار است كه هر دو واژه یك معنی داشته اند. تا چندی پیش همه مورخان هنر و باستان‌شناسان، این كاخ را تمام و كمال ساخته خشایارشا،منقوش بر جرزی در گوشه شمال شرقی «هدیش» كه وارونه فرو افتاده بود پیدا كرد كه در آن به جای خشایارشا، «داریوش شاه » نوشته شده است، یعنی ثابت شد كه این كاخ هم، به دست داریوش آغاز شده بود و به دست پسرش خشیارشا به انجام رسیده است. با این كشف بسیاری از نتایج غربیان به ویژه مایكل رف در مورد ساختمان این بنا و حتی نقشه تخت جمشید مردود شناخته شد. به هر حال، كاخ هدیش منسوب به خشایارشا بر سینه سنگ و در جنوب صفه ساخته شده و كف آن را از سطح دشت نزدیك به 18 متری بلندی داشته است. محور طولی كاخ، غربی – شرقی بوده و مساحت آن تقریباً 2550 متر مربع (40*55) متر است. یك پلكان دو طرفه در سمت غرب و یكی دیگر در سمت شمال شرقی، آن را به ترتیب به حیاط كاخ داریوش (تچر) و حیاط «كاخ د» می پیوندد.

در سرتاسر جنوب كاخ، بالا خانه یا ایوانی با لبه كنگره دار وجود دارد كه كه از دو جانب شرق و غرب توسط پلكان‌های باریكی به درون «قسمت غربی حرمسرا» راه داشته است. پلكان غربی هنوز موجود است اما پلكان شرقی كه آجری بوده، از میان رفته بود و من در سال 1357 ش. آن را به حالت اولیه اش بازسازی كردم. قسمت اعظم كاخ را یك تالار مركزی مربع شكل () 36.5*36.5 متر شامل شش رردیف ستون 6 تایی تشكیل می داده است. در شمال این تالار ایوانی 12 ستونی (دو ردیف 6 تایی) وجود داشته كه توسط دو درگاه بزرگ به تالار راه می یافته و یك در دیگر، تالار را به بالا خانه باریك جنوبی می پیوسته است. در دو جانب شرقی و غربی تالار، دو دستگاه ساختمان، مركب از اتاق نگهبانان،اتاق چهار ستونی، كفش كن و برج محافظ وجود داشته و پلكان شمال شرقی، را به كفش كن شرقی هدایت می كرده است. دو در بزرگ نیز تالار را به اتاق‌هی جنبی می پیوسته و یك رشته آب در روزیر زمینی، آب بام را به آب بزرگ زیر كاخ هدیت می كرده است.بر درگاه‌های بزرگ، نقش خشایارشا – با تاج صاف بی كنگره – دیده می شود كه در زیر چتر شاهی و پیشاپیش چتر دار، حوله دار و یا مگس پران به درون می رود یا برون می آید. بر لباس وی و بالای سرش كتیبه‌هایی به زبان‌های فارسی باستان، عیلامی و بابلی او را معرفی می كنند – به همانگونه كه در مورد پدرش در كاخ تچر دیدیم. به علاوه بر جرزهای ایوان شمالی،كتیبه مفصلی به سه زبان و سه خط منقور است كه متن آن همان موضوع كتیبه‌های منقور بر جرزهای ایوان جنوبی كاخ داریوش را می رساند انها در بخش آخر می گوید كه خشیارشا با تأئید اهورامزادا این «هدیش» را ساخته است. چنانچه گفتیم فقط یك كتیبه بر جرز شمال شرقی تالار – به جای خشیارشا، داریوش را نام می برد.
دو نكته مهم در مورد این كاخ باید ذكر شود. یكی این كه جبهه درونی پنجره‌های این كاخ را حجاری كرده اند و بر آنها اشخاصی را نمود اند كه بز كوهی و حیواناتی مثل آن و یا ظروفی را می آورند كه این گونه نقوش تازگی و تنوعی دارد. دوم اینكه سنگ‌های این كاخ زیاد استوار نبوده و آتش سوزی شدید اسكندری، شیرازه جرزها و در و پنجره‌ها را از هم گسیخته و خیلی به آن گزند رسانیده به طوریكه محافظت همین مقدار سنگ پوسیده ای كه مانند نیز بسیار دشوار است. «كاه خشیارشا» یك بنای خصوصی بوده است و از راه پلكان‌های آن می توانسته اند به اتاق‌های پایینی كه هفت متر پائین تر از سطح كاخ بوده بروند و یا از طریق مدخل اصلی – در جنوب صفه به كاخ های روی دشت راه یابند. از درون ایوان جنوبی كاخ، منظره دل نوازی از مرودشت پیداست و این امر احتمالا در تعیین موقعیت این كاخ اختصاصی بی تأثیر نبوده است

برچسب ها: تخت جمشید ، کاخ های تخت جمشید ، عکسهای تخت جمشید ، کاخ هدیش ،
آخرین ویرایش: - -

 
16 شهریور 96 06:45 ق.ظ
I'm not sure where you are getting your info, but good topic.
I needs to spend some time learning much more or understanding more.
Thanks for wonderful information I was looking
for this info for my mission.
30 مرداد 96 04:29 ب.ظ
We stumbled over here by a different web address and thought I may as
well check things out. I like what I see so now i'm following you.
Look forward to exploring your web page again.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر